Tohi Ki He Etita

Tama Tonga tu’u ‘o tau

Tangata’eiki,

Kataki kae fakaongo atu mu’a ‘a e fakakaukau ko ‘eni´ ‘i ho’o pepa´, ke tau veimau’i na’a ‘iai hano ‘aonga.

Ko e tokotaha lau Taimi ‘o Tonga au pea ko e taimi kotoa pe ‘oku ou lau ai e ngaahi me’a lalahi ‘oku hoko ‘i Tonga´,‘o hange ko hono fakahu pilisone ‘o ‘Alani Taione, ta’ofi e Taimi ‘o Tonga´ mo e ha fua e ngaahi ngaue hala ‘a e pule’anga´, ‘o a’u mai eni ki hono liliu ‘o ‘etau Kupu 7 e Konisitutone´, pe ko hono fakalea ‘e taha´, ko hono to’o pe fakangatangata ‘o e tau’ataina ‘a e tangata Tonga´ ke lea, pulusi pe paaki ‘a ‘enau fakakaukau´.

‘I he’ene pehe´‘oku ha’u kiate au ‘a e fakakaukau ‘o e pukepuke fuhu´. Ko e malohiange e ivi ‘o e ongo tama fuhu´, ko e malohi ange ia hono puke kinaua´. ‘Oku ou tui kuo fu’u lahi e longoa’a ta’efai ha me’a´. Kuo ‘osi fai e fu’u laka fakaha loto mo e ‘ikai pe.

Ko ‘eku fokotu’u´, tama Tonga tu’u ‘o tau. Pea ko e tau faingofua ‘aupito, he ‘oku ’ikai ko e tau ‘a e Tonga mo e Tonga ka ko e tau ‘a e Tonga mo e pule faka tikitato´ (DICTATORSHIP) Ke ma’u ‘a e ikuna´ ‘a ia ko e tau’ataina´.

‘Oku ou ‘oatu ‘eku ‘ofa lahi kia ‘Akilisi Pohiva mo e kau taki ki he liliu faka temokalati´ ‘i he ngaue kuo lava´. Ka kuo taimi pe ke fakae’a ‘ae mo’oni´ ‘i ha founga ‘oku fefeka ange, ‘i hano liua e Pule’anga fakatikitato´ ki ha pule’anga‘oku fakamolale ange, fakatemokalati ange pe ko ha pule’anga ‘oku tau’ataina ange.

‘Oku ou fakaongoongo atu ki ha ngaue ‘oku malohi ange ki hano solova hota palopalema´ koe’uhi´ ko e lelei fakalukufua ‘o e kaha’u e fonua´.

“IT SHALL BE LAWFUL FOR ALL PEOPLE TO SPEAK, WRITE AND PRINT THEIR OWN OPINIONS AND NO LAW SHALL EVER BE ENACTED TO RESTRICT THIS LIBERTY. THERE SHALL BE FREEDOM OF SPEECH AND OF THE PRESS FOR EVER.”

Tama Tonga tu’u ‘o tau’i ho’o tau’ataina´. Ko e tau ‘a Laumalie´ ‘oku tau mo’ua ai, pea feta’aki ai pe ‘a Setane mo Satai. Kalisitiane tau ‘o ‘oua ‘e fiu ngofua.

Faka’apa’apa atu,

Alani Piukala,
BRISBANE