Tuku atu 'a e 'alapama fo'ou 'a 6 Pound
Fiefia mo laukau'aki 'a hono Tongá
Fa'u 'e Tevita K. Takitaki

'AOKALANI- Kuo iku 'o mo'oni 'a e misi 'a e tangata Tonga nofo 'Aositelelia ko Salesi Lomu ka 'oku ne 'iloa 'aki 'a e hingoa 6 Pound 'i he mala'e 'o e hiva hip hop 'a ia 'e tuku atu 'ene fuofua 'alapama hiva 'oku 'iloa ko e 25: 2: Life 'i he Tokonakí lolotonga 'a e katoanga Pasifiká Festival.

Na'e fili'i foki 'a e tangata ni kena kau fakataha mo e talavou Tonga ko Sitafooti Pongi 'i he katoanga 'o e Tokonakí ka 'i he Tusité kuo ma'u ha ongoongo fakamamahi he'ikai lava mai 'a Salesi tupu mei ha lavea kuo hoko kiate ia 'i ha fakatu'utamaki 'i Senê.

Kaekehe neongo 'a e ongoongo fakamamahi koia ka 'e kei tu'ulâhoko pe 'a hono tukuatu 'o 'ene 'alapama fo'oú 'a ia 'oku 'i ai 'a e fo'i hiva fakakatoa 'e 16 fakataha mo e fo'i CD ta'e totongi ki he toko 500 tenau 'uluaki fakatau 'a e 'alapama fo'ou.

'I he letio new FM kuo tuku atu ai ha fo'i hiva 'e tolu mei he 'alapama fo'ou 'a e tangata ni pea kuo 'a'avea ai 'a e to'utupu 'o Nu'usila ni mo 'enau faka'amu ke fai mo tuku ki he maketí 'a e 'alapama fo'ou ko 'eni.

Kuo tokolahi foki 'a e ni'ihi ia kuo nau 'osi fetu'utaki kinautolu ki he letio 'o fakahâ kiai 'a e lahi 'o e CD 'oku nau fiema'u ka 'i he taimi tatau 'e toki tuku atu pe 'i he Tokonakí.

Kuo ongoongoa foki 'a e hiva 'a e tangata ni 'i 'Aositelelia pea kuo ne 'iloa 'aki 'a e hingoa ko e '' 6 Pound'' 'a ia ko hono 'uhinga ko e Pauni 'e 6.

'Oku tau hingoa 'eni ki he kolo 'ene fa'e 'a ia ko Leimâtu'a pea kuo 'iloa 'aki 'a e kolo ni ko e kolo 'o e kapapulu pauni 'e 6.

'' 'Oku ou polepole 'i hoku hingoa koia ko e'' 6 Pound'' he 'oku ne fakamahino ko e Tonga au pea 'oku ou fakamatala'i ki he kakaí 'a e fa'ahinga 'ulungaanga 'a e kolo koia ko Leimatu'a'', ko e fakahâ ia 'e Salesi.

Na'a ne pehê foki 'oku laukau'aki 'e he kakai Tonga 'i 'Aositeleliá 'a e hingoa 6 Pound he 'oku ne fakamahino'i 'a e fa'ahinga 'ulungaanga fiefia 'a e kakai mei he kolo 'eku fine'eikí.

Ko e talanoa fakangalongata'a ki he kamata 'a e musika 'a e tangata ni he na'a ne manako 'aupito ki he 'akapulu liiki ka 'i he taimi tatau na'a ne toe manako pe ki he musiká.

'' 'I he'eku ta'u 19 neu hu'i hoku su 'akapulu 'o tautau 'i homau 'api neongo koau na'e lelei taha 'eku 'akapulú 'i homau fâmilí kae tukutaha pe 'eku fakakaukau ki he musiká'', ko 'ene lau ia.

'I he taimi tatau na'e manako pe 'a Salesi ia ki he musiká pea a'u pe ki he taimi kuo tukupâ 'a e tangata ni tene si'aki 'a e sipoti na'a ne manako ai kane hiki 'o manako ki he musika.

Ko ha tangata mohu taleniti'ia 'a Salesi he na'a ne toe faiako foki kimu'a pea ne tafoki kakato ki he musiká.

Na'a ne kamata hiva laulalo ai ki he kau hiva fakalotu 'i honau feitu'u kimu'a pea ne toki hiki ki he kau hiva hiphop mo rap na'e 'iloa ko e FOBFAM.

'I he ta'u tatau na'a ne kau hono hiva'i mo hono fa'u 'o e fo'i hiva rap 'a e kau hiva ni na'e 'iloa 'i 'Aositelelia ko e Shan One ka 'i he taimi tatau na'a ne fakakaukau kuopau kene hoko koha tangata hiva mo fa'u hiva 'i he kaha'u.

Kaekehe na'e iku movete 'a e kau hiva ni ka na'e 'ilo'i 'e he kautaha hiva ko e CONCH MUSIC 'a e taleniti hiva 'a e tangata ni 'o nau fakamo'oni ai 'i ha konituleki fakataha mo e toko ua mei hekau hiva 'a e FOBFAM.

Ko e kautaha ni foki 'a e tangata Ha'amoa ko Sy Laga'aia ka 'oku mali mo e fefine Tonga ko Lani 'a ia ko kinaua 'oku na tekemui mo fakapa'anga ê hiva 'a e tangata ni.

'' 'I he lolotonga ni 'oku ou hiva solo ma'ae kau hiva 'a e Conch Music pea kuou fa'u ai 'eku fuofua 'alapama fo'ou ko 'eni mo 'iloa'aki hoku hingoa ko e '' 6 Pound'' pe pauni 6'', ko 'ene fakahâ ia.

Na'a ne toe pehê foki ko e 'uhinga 'a e hingoa 'ene 'alapamá ko e 'uhinga 'o e 25 ki hono ta'u motu'a, 2 ko e uike 'e ua na'a ne ngâue ai ki he 'alapama pea ko e Life 'oku 'uhinga ko e taumu'a ia 'o 'ene hivá ke ma'u ai ha mo'ui.

'' 'Oku ou fiefia mo polepole ke fakahâ ko e tangata hiva hiphop au mei Tonga pea ko e taha ia 'o e ngaahi fonua mei he Pasifikí 'oku kau mai ki he Pasifika Festival mone pehê 'oku ou faka'amu ke fanongo 'a e kau fanongo ki hoku le'o pea ke nau 'ilo hoku tupu'anga mo e fonua 'oku ou fakafofonga'i'', ko e fakahâ ia 'e Salesí.

Ko e fuofua Tonga 'eni kuo a'u 'o fe'auhi mo e kau tu'ukimu'a 'o mamani 'i he mala'e 'o e hiva hip hop mo e rap pea 'oku ne manako 'i he ngaahi hiva 'a e tangata hiva 'iloa 'i 'Amelika ko Jaheim pea ko 'ene to'onga hivá 'oku tatau tofu pe mo e hiva 'a Tupac.

Na'e fakahâ foki 'e he tangata DJ Tonga 'iloa 'o loto 'Aokalani ko DJ Kenny 'oku ne lolotong palani ke fakafolau atu 'a Salesi ki Tonga lolotonga 'a e uike Heilala kene faka'ali'ali ai ki he to'utupu.

'' 'Oku ou faka'amu ke 'ave 'a Salesi ki Tonga ke fetaulaki mo hono kakaí pea 'ikai ngata ai kae pâtoloaki 'a e to'utupú 'oku nau manako ki he musiká'', ko e lau ia 'a Kenny.

Na'a ne toe pehê foki 'e kau 'a Ha'amoa mo Fisi 'i he palani ke fakafolau atu kiai 'a Salesí 'i he kaha'u.

Kuo ma'u famili 'a Salesi pea 'oku 'i ai hono foha ko Micah pea ko hono 'ofefiné ko Julienna.

Ko e ongo matu'a 'a Salesi ko 'Etuate mo Lolohea Lomu mei Niuafo'ou mo Leimatu'a pea ko e fika ua 'i he fânau 'e toko toko 7.