Hiki e lolo´ ki he mahu'inga mamafa taha´

Kuo hiki 'a e totongi 'o e penisini´ ki he totongi mau'olunga taha kuo ngâue'aki 'i Tonga ni´. Fakatatau ki ha fakamatala mei he Potungâue Leipa, Kômesiale mo e Fefakatau'aki´, 'oku 'i he T$1.50 'a e totongi ki he lita penisini´, 'a ia ko e hiki 'aki eni 'a e sêniti 'e 13.3.

Kimu'a 'i he hiki ko eni´, na'e fa'a hû mai 'a e penisini´ 'i he totongi US$22 ki he US$28 ki he talamu lolo mata (barrell), pea 'i he 'aho ni 'oku 'i he totongi fe'unga mo e US$47.

Ko e totongi tîsolo´ 'oku hiki 'aki e sêniti 'e 7.6 pea mo e kalasini´ 'aki e sêniti 'e 4.54.

'Oku lahi e ngaahi 'uhinga 'oku hiki ai 'a e totongi´ pea 'oku fakafalala ia ki he totongi 'o e lolo´ 'i he mâketi 'a mâmani´. 'Oku fakafalala 'eni ki he ngaahi totongi 'o e taimi ko ia (spot prices) 'a ia 'oku fa'a hiki mo tô lolotonga 'a e ta'u´. Kuo fakangatangata mo e lolo mata 'oku ma'u 'e he ngaahi fonua OPEC koe'uhi´ ko e ngaahi me'a 'oku hoko 'i he Kûlifa´ pea na'e pâ mo e ongo tuku'anga lolo 'i Baghdad .

'Oku toe 'i ai mo e momoko lahi 'oku tô 'i he ongo mâketi lalahi ki he fakatau lolo´ 'a ia 'oku 'i he faha'i 'îsite 'o Kânata mo 'Amelika´.

" 'Oku 'ikai ke toe lahi 'a hono fiema'u 'a e loló ai´, pea tô hifo 'a 'enau fiema'u lolo´," ko e fakamatala ia mei he potungâue´.