Na'e 'ikai fakaafe'i kimautolu!
Fakahâ ia mei he Komiti Kilikiti 'a e Tonga Kotoa´
Fa'u 'e Tevita K. Takitaki

Kuo faka'ikai 'i mamafa 'e he Palesiteni 'o e Komiti Kilikiti 'a e Tonga Kotoá, Tapu Pânuve na'e 'ikai pe ha fakaafe ange ia kinautolu ki he fe'auhi 'a e Komiti Kilikiti Fakafonua 'a Tongá ke fili mei ai 'a e timi ki he fe'auhi 'i Siapaní.

Na'e fakahâ mahino atu foki 'e he ongoongo sipoti 'o e nusipepa ni kuo mahino ko e timi mei he Komiti Kilikiti Fakafonua 'a Tongá 'e kau atu ki he fe'auhi kualifai koia 'i Siapaní ka 'i he tâla'a 'a e Komiti Kilikiti 'a e Tonga kotoá na'a nau fakahâ na'e te'eki pe ke nau ma'u 'e kinautolu ha fakaafe kenau kau ange ki he fe'auhí.

'I ha tali mei he Palesiteni 'a e Komiti Kilikiti Fakafonua 'a Tongá, Siale 'Ataongo Puloka na'a ne fakahâ na'e 'osi fanongonongo 'i he Kalonikali Tongá 'i he 'aho 4 'o Tisema 'o e 2003 'a e fakaafe ki he ngaahi timi kotoa pe 'oku fiekau ki he fe'auhí ke nau lêsisita leva 'o 'oua 'e toe tomui ange 'i he taimi 4 efiafi 'o e 'aho 15 'o Tisemá.

'' 'Oku ou fakame'apango'ia 'i he tuli tonu hia ko 'ení ka na'a mau 'osi fanongonongo 'i he Kalonikalí, letiô AM mo e letiô FM 'o fakamahino ki he ngaahi timí ko e fe'auhi 'eni 'e fili mei ai 'a e timi 'e folau ki Siapaní'', ko e fakahâ ia 'e Sialé.

Na'a ne toe pehê na'e 'osi fakamahino 'i he ongoongo sipoti 'a e letió Tongá 'e he sekelitalí, Semi Halanukonuka 'a e tali fiemâlie ke kau ange ki he fe'auhi ni 'a e 'u timi mei he Komiti Kilikiti 'a e Tonga Kotoá ka na'e 'ikai pe.

Na'e kau ai foki 'a e fakamahino ko e tokolahi taha 'o e timí 'e fili pe ia mei he kau va'inga fakalotofonuá ka na'e hangê pe 'oku 'ikai fai ha tokanga ia kiai.

Kaekehe na'e kei fakahâ pe 'e Tapú na'e te'eki pe ke fakaafe'i kinautolu ia ki he fe'auhi ni mone pehê na'e totonu ke nau fai mai ha tohi ke faka'ofisiale 'a hono fakaafe'i kimautolú.

'' 'Oku ou fiema'u ke 'oange ha faingamâlie ma'ae tamaiki 'emau komití he ko hono mo'oní kapau na'a mau kei fakafekiki 'i he me'a ni he'ikai pe ma'u ha faingamâlie ia 'o e fonuá ki he fe'auhi ko 'eni ki Siapaní'', ko e lau ia 'a Tapú.

Na'a ne toe fakamâ'ala'ala foki na'e 'uhinga lahi 'enau holomui mei he fakafekikí kae ma'u ha faingamâlie 'a e fonuá pea ko 'enau taumu'a ke ma'u ha faingamâlie ma'ae kau va'inga kilikiti 'i Tonga ni.

'' 'Oku 'ikai ha toe 'uhinga kehe ia 'oku mau feinga kiai ka ko e va'inga kilikiti'', ko e lau ia 'a Tapu.

Na'a ne kei kolea ha faingamâlie ma'ae kau va'inga 'i he'ene komití ka 'i he vakai 'a e ongoongo sipoti 'a e nusipepa ni ngalingali na'a kuo tomui.

Ka 'i he toe 'eke fakamahino 'e he ongoongo sipoti 'a e nusipepa ni pe 'e kei hoko atu ha fakatonutonu fakalao ki he totonu ki he fengâue'aki mo e Komiti Kilikiti 'a Mamaní, na'e tali kiai 'a Tapu 'ikai.

'I he taimi tatau kuo mahino 'a e timi kilikiti fakafonua ia 'a Tongá ki he folau ki Siapaní 'a ia 'oku 'ikai kau ha taha ia mei he Komiti Kilikiti 'a e Tonga Kotoá.

Na'e fakahâ 'e he sekelitalí, Semi Halanukonuka 'oku 'ikai toe fai ha tokanga ki ha vâlau he taimi ni ka 'oku nau lolotonga teuteu mo hanga taha ki he 'uluaki tesi mo Singapoá kimu'a pea mau toki hoko atu ki Siapaní.