Fu'u fefeka 'a e timi Palesitení ki he Auckland/Samoa, 18 - 13
Fa'u 'e Tevita K. Takitaki

Hangêhangê kuo kamata lelei 'a e 'akapulú 'i Tonga 'i he kamata'anga 'o e ta'u 2004 'a ia na'e hâ sino ia 'i he mala'e Teufaivá 'i he efiafi Falaité 'i hono taufale'i 'e he timi 'a e Palesitení 'a e timi 'a'ahi 'a e Samoa/Auckland A 'aki 'a e kai 18-13 'i ha va'inga matu'aki fefeka mo'oni.

Neongo 'a e 'uha lahí mo e havilí ka na'a na tukunoa'i ia ka na lîlî'osi pe kohai e ikuna.

Ko hono mo'oni na'e fu'u fiema'u 'e he kau 'a'ahí fakataha mo 'enau faiakó, Peter Fatialofa kenau malohi he ko e va'inga pe 'e taha tenau fakahoko 'i Tonga ni pea nau toki hoko atu ki Ha'amoa kenau kau ki he tau filifili faka'osi ki he timi 'a e Manu Samoa.

Ko e fuofua taimi foki 'eni ke 'a'ahi mai ai ki Tonga ni ha timi 'a e kau Ha'amoa ko ia 'oku nau va'inga 'i he vahenga 'Aokalani ka 'i he lau 'a e faiakó, Peter Fatialofa 'oku ne faka'amu ke 'a'ahi tu'o taha mai 'a 'ene timí ki Tonga ni 'i he kaha'u.

Na'e mahino 'a e lelei 'a e tu'unga 'oku 'i ai 'a e timi 'a'ahí 'a ia na'a nau lalahi mo pauni mamafa ange 'i he timi 'a e Palesitení .

Kaekehe neongo 'a e mâlie 'a e va'inga 'a e ongo timí ka na'e maumau'i lahi 'e he fakamau ko Manisila Valevale 'a e va'inga ni tupu mei he 'ikai ke ne maa'usia 'a e ngaahi lao 'e ni'ihi lolotonga 'a e tau ni.

'Oku 'ikai ko ha me'a fo'ou 'a e palopalema'ia 'a e 'akapulu 'i Tonga ni tupu mei he kau fakamâaú ka 'i he tu'unga koia na'a ne fakamâau'i 'aki 'a e va'ingá na'e 'i he tu'unga matu'aki ma'ulalo 'aupito.

Na'e a'u ki ha taimi na'e toutou fakamanatu atu 'e he kapiteni 'a e timi 'a e Palesitení, Paula Veituna 'oku hala 'a e tu'utu'uni 'oku ne fai ki he'ene timí ka na'a ne kei vivili pe ke fakahoko 'ene tu'utu'uní.

Ko e fakamaau pe foki 'eni na'a ne maumau'i 'a e va'inga ko ia 'a e Marist mo e Sila Peluuá 'i he ta'u kuo 'osí 'a ia kuo totonu ke ne fakafisi â mei he tu'unga fakamaaú na'a faifai kuo lapasi ia 'e ha taha.

Kaekehe 'oku 'ikai ko ha ikuna faingofua na'e fai 'e he fânau mei he timi 'a e Palesitení ka ko ha va'inga na'e faingata'a he ko e timi ko ia 'a Ha'amoa´ ko e filifili mai ia mei he fânau Ha'amoa 'i he Vahe 'Aokalaní.

Kapau na'e 'afua mo 'alomâlie 'a natula mahalo na'e toe mâlie ange 'a e faka'ali'ali 'a e ongo timí ka 'i he olá kuo malohi 'a e timi 'a e Palessitení kae foki loto mamahi 'a e kau Ha'amoá.

'I he konga 'uluakí na'e kamata lelei 'aupito 'a Ha'amoa pea hâ pe ia 'i he'enau tekelele'i 'a e foueti 'a Tongá 'i he sikalamú ka ko e me'a na'e mahinó ko e teuteu lahi na'e fai 'e he timi 'a Tongá.

'Oku mahino 'a e lelei 'aupito 'a e va'inga 'a e fânau va'inga fakalotofonuá pea neongo ko e tokolahi taha 'i he timí ko 'enau toki va'inga fakavaha'apule'anga 'eni ka ko e tu'unga ma'olunga kuo hâ meia kinautolu.

'I he konga 'uluaki´ na'e taki 'a Ha'amoa 6-5 mei ha 'aka tautea 'e ua 'a 'enau feesi´, Tupe Fanolua ka ki he Palesitení ko ha tata'o mâlie na'e fakahoko 'e he le'okolo ko Tiuana Tâkapu.

Kapau na'e 'ikai hekeheke 'a e mala'e na'e mei lahi 'a e kai 'o Tonga´ tupu mei he ngaahi va'inga mâlie na'e fai 'e he fouetí 'o takimu'a ai 'a e ongo peleki'auueí, 'Ofa Misa mo 'Aleki Taka.

Ka 'i he taimi 'oku ma'u ai 'e Ha'amoa 'a e pulú na'e mahino 'a e mamafa mo lalahi 'enau foueti 'o lava ke nau lele'i hangatonu mai 'a e ki'i foueti ma'ama'a mo iiki 'a Tongá.

He'ikai hala ka foaki 'a e va'inga mâlie taha 'i he va'inga ni ma'ae peleki'auuei fika 7 'a Tonga, 'Ofa Misa he ko 'ene ngaahi lele'i pulu fefeká pea toe tôatu mo 'ene puna pulú na'e matu'aki tokoni lahi ia ki he timi 'a Tonga ni.

Kaekehe ko 'Ofa na'a ne va'inga ma'ae timi hau 'a e Toa ko Ma'afú 'i he ta'u kuo'osí 'a ia ko e tangata ni 'oku 'i ai hono kaha'u lelei 'i he 'akapulú.

'E ala fakafekiki 'a 'Ofa 'i he tu'unga fika 7 'a e 'Ikale Tahí 'i he ta'u ni ka 'e toki mahino ia ha 'i Tonga ni 'a e faiako fo'ou 'a e 'Ikale Tahí, Viliami 'Ofahêngâue.

'I he konga hono uá na'e toe lahi ange 'a e 'uha pea 'i he tu'unga fakatu'utâmaki 'aupito 'a e mala'e ka ko e sipinga va'inga na'e fakahoko 'e Tongá na'a nau va'inga fakafoueti pea 'i he taimi 'oku 'atâ ai pea 'akahi 'e he feesi kimu'a ke ma'u ha kelekele lelei ma'a 'ene timí.

Na'e lahi foki 'a e ngaahi faingamâlie ma'a Ha'amoa ka na'e hono 'a e pulú ia tupu mei he fefeka 'a e sipinga tali tangata 'a e timi 'a Tongá.

Na'e lahi foki mo e ngaahi pulu na'e kaiha'asi ia 'e 'Ofa Misa neongo ko Ha'amoa na'e lîpulú.

Kaekehe na'e pine'i hifo 'e he timi 'a Tongá 'o nau va'inga fakafoueti 'o hangê 'oku tau holomui ai 'a e timi 'a Ha'amoa 'o ma'u 'enau fo'i 'aka tautea 'o 'akahi ia 'e Sione Tu'ipulotu 'o hû 'o nau 'o taki 6-5.

Na'e toe mâlie ange 'a e va'ingá he mahino ki he timí kuo nau taki ka 'i he taimi tatau na'e 'ikai pe holoa 'a e timi ia 'a Ha'amoa.

Na'e iku tata'o loto kolo ai 'a e peleki'auuei fika 6 'a Tongá, 'Aleki Taka pea hû mo e 'aka 'a Sioné 'o nau 'unu hake 'o 15-6.

Na'e faka'ita heni 'a Ha'amoa 'o nau fakahoko ha tata'o mâlie mo'oni 'i hono huu'i 'e he'enau sekeni, David Usu pea hû mo e 'aka 'a Tupe 'o 15-13 'a e kai.

'I he taimi lavea na'e fakahoko ai 'e he le'okoló, Tiuana Tâkapu ha fo'i tolopu mâlie mo'oni mei he laine haafeuei 'o hû 'o 'unu hake 'a e kai 'o 18-13.

Me'apango he na'e 'ikai pe toe lava 'a e kau Ha'amoa 'o fai ha me'a 'o nau iku ulungia ai ki he timi 'a e Palesitení.

Na'e fakahâ foki 'e he faiako 'a Ha'amoa, Peter Fatialofa neongo 'enau ulungia ka na'e kau 'a e tau ni 'i ha va'inga mâlie mo'oni pea 'oku ne fiefia 'i he va'inga na'e fakahoko 'e he'ene timí.

Ko e timi foki ko 'eni 'oku 'i ai 'a e toko ua na'a na va'inga 'i he NPC ka 'i he fakamatala 'a Peter 'oku ne tui ngalingali na'a fili ha taha 'e he'ene timí ki he Manu Samoá.

Ka ki he faiako 'a Tongá, Sione Fetuani na'a ne fakahâ ko e teuteu lahi na'e fai 'e he'ene timí ka na'e mei mâlie ange 'a e va'ingá kapau na'e 'alomâlie.

'Oku hanga atu foki 'a e timi 'a e Palesitení ki ha tau filifili ke to'o mei ai 'a e Tonga A ki he fe'auhi ko ia 'oku hanganaki mai 'i Mê.