Malu'i ki tu'a 'a 'Alani 'o tali hopo
fa'u 'e Mâteni Tapueluelu

NUKU'ALOFA: NA'E puke mo faka'ilo 'e he kau polisi´ 'a e tangata Tonga kae nofo Nu'usila ko 'Alani Taione 'i he efiafi Tûsite´, koe'uhi´ ko 'ene tufa 'a e nusipepa Taimi 'o Tonga´ 'i mala'evakapuna 'i he'ene tû'uta mai mei Nu'usila he uike kuo 'osi´.

Na'e faka'eke'eke efiafi ai pê 'a e tokotaha´ ni 'i he Tûsite´ pea tukuange po'uli fakafuofua ki he 10:00. Pea 'i he hengihengi 'aneafi´ ne malu'i ia 'e Fakamaau Polisi Sâlesi Mafi ki tu'a. 'Oku to'o ai 'ene paasipooti´ pea tapu ke folau ki muli, pea malu'i pa'anga 'e $800 pê 'e 'Alani ia kae $600 'a e tokotaha kehe na'a´ ne kaungâ malu'i 'a 'Alani ki tu'a´. 'Oku 'amanaki ke toe hâ e faka'iloa´ he Fakamaau'anga Polisi´ 'i he uike kaha'u´.

Na'e tû'uta mai 'a 'Alani ki Mala'evakapuna Fua'amotu 'i he hengihengi Tu'apulelulu uike kuo 'osi´ pea ne ha'u ai mo e ngaahi nusipepa Taimi 'o Tonga . 'I hano faka'eke'eke 'e he nusipepa´ ni he ho'atâ Tusite´ na'e fakahâ 'e 'Alani ne 'ikai ke ta'ofi 'e he Kasitomu´ 'a e nusipepa´, 'a ia na'a´ ne to'oto'o nima pê, neongo ne nau fakafehu'i pê ia.

"Ne u tala ange ko e nusipepa ko eni´ 'oku 'asi ai 'eku tu'uaki 'eku pisinisi´ pea ne 'osi totongi e tu'uaki ko ia´ ki he Taimi 'o Tonga´ 'i Nu'usila. 'Oku 'asi ai hoku tâ. Pea ko e property ia 'a 'aku," ko e fakamatala ia 'a 'Alaini ki he Taimi 'o Tonga´ .

Na'a´ ne pehê ne hû ki tu'a 'i mala'evakapuna´ ne 'eke ange 'e he tangata'eiki pê 'oku totongi 'a e nusipepa na'a´ ne to'oto'o´. Na'a´ ne tala ange 'ikai pea´ ne 'oange ai e nusipepa 'e taha hili ia hono fakahâ 'e he tangata'eiki´ 'oku fie lau nusipepa.

"Tuai 'eku 'oatu e pepa ko ia´ kuo kole mai e kau tu'u´. 'Siana 'omai ha'amau pepa.' Pea tufa ai e pepa mahalo 'e 30 - 40 'o 'osi. Ko e 'osi ia 'a e pepa ne u ha'u mo ia´ kae toe pê 'eku ki'i pepa 'e taha. Pea lolotonga ko ia e putu´ toe to'o ia 'e ha motu'a 'o 'alu ia mo ia," ko 'Âlani ia.

Kaekehe 'i he efiafi Monite´ ne a'u atu ai e kau polisi´ ki he 'api 'o e tangata´ ni 'i Piula´ ke puke ia pea´ ne kole ai 'e 'Alani ke nau toki ô ange he 'aho 'e taha´ he 'oku lolotonga 'âpô 'a 'ene tangata'eiki´ 'a ia ne 'uhinga ai 'ene folau mai´. Ne 'ikai ai ke nau puke kae 'ave pê 'ene paasipooti´ ke fakapapau'i 'e 'ikai ke hola mei Tonga´ ni kae 'oua kuo fai ha ngâue ki ai.

'I he 'aho Tûsite´ hili e me'a faka'eiki 'ene tangata'eiki´ ne puke efiafi ai pê ia. Fakatatau ki he lau 'a 'Alani´ na'a´ ne 'eke ange ki he kau polisi´ pe 'oku 'i ai ha warrant (tohi puke) ki hono puke ia´.

"Ne tala mai 'e he polisi 'e taha ko e warrant pê 'a hono puke au 'o 'ave ki pilisone´. Ka 'oku 'ikai ke u ilifia au ki ha me'a 'o tatau ai pê, pea a'u pê ki he mate´."

Ko 'Alani´ na'e puna mai 'i he ta'u kuo 'osi´ mo e Tohi Tangi 'a e kakai Tonga 'i Nu'usila´ ke fakafepaki'i'aki e teu liliu kupu 7 'o e Konisitûtone´.

Na'e toe pehê foki 'e 'Alani ne fakahâ ange 'e he minisitâ mâlôlô Nu'usila ko Matt Robson, ki mu'a pea toki mavahe mai mo e tohi tangi´, ka faifai pea puke ia 'e he kau polisi´ 'oku totonu ke ngâue ange ki ai e Pule'anga Nu'usila´, he ko e tangata nofo fonua Nu'usila ia.

Ka 'i ha fakataha 'a 'Alani mo e Talafekau Lahi Nu'usila´, Warick Hawker, he efiafi Tûsite´ ki mu'a ia hono puke´, ne pehê 'e 'Alani ke fakahâ ange 'e he Talafekau Lahi´ 'e 'ikai lava ke nau kaunoa he ngâue fakaloto fonua 'a Tonga´ pea koe'uhi´ 'oku kei paasipooti Tonga pê 'a 'Alani 'e 'ikai ke nau lava 'o manga mai ki mu'a ke tokoni'i ia.

"Ne u fakahâ ange 'oku 'ikai ke u fiemâlie ki ai he 'oku ou nofo fonua 'i Nu'usila pea totongi tukuhau ai. Ko e konga lahi 'eku mo'ui´ 'oku ou nofo mo fakalele pisinisi 'i Nu'usila.

"'Oku ou fakafehu'ia pê 'oku anga fêfê 'eku nofo fonua 'i Nu'usila mo totongi tukuhau ai kae 'ikai lava 'e he pule'anga ko ia´ 'o tokoni'i au ha fa'ahinga founga," ko e lau ia 'a 'Alani´.

Ne fai e fetu'utaki ki he 'Ofisi e Talafekau Lahi Nu'usila´ he ho'atâ 'aneafi´ ka ne nau ngâue vaeua 'aho pê kinautolu.

'E 'i Tonga´ ni 'a 'Alani kae 'oua kuo mahino 'ene hopo´.