|
Fuhu e kau ngâue 'a Wong
fa'u 'e Mateni Tapueluelu
NUKU'ALOFA: NA'E iku 'ave ha tokoua e kau ngâue Bangladesh 'a Dr Wong 'i Mala'evakapuna´ ki Falemahaki´ he efiafi Tûsite´ hili ia 'enau fuhu mo e kau ngâue Taileni pê 'a Dr Wong 'oku nau nofo fakataha he hôtele ta'e'osi´ ni. 'Oku tukuaki'i 'e he kau Bangladesh na'e 'i ai e malumu ke 'ohofi kinautolu hili ia 'enau fakahâ ki he fefine pule 'oku´ ne tokanga'i e langa 'i Tonga ni´, Rachinida Nimmarop, 'e 'ikai ke nau toe ngâue kae 'oua kuo 'oange 'enau vahe´.
'I ha faka'eke'eke mo e Taimi 'o Tonga´ he ho'atâ 'aneafi´ ne fakahâ ai 'e he toko 4 'o e toko 32 Bangladesh fakakâtoa ne 'omai 'e Dr Wong 'i 'Okatopa ta'u kuo 'osi´ ke langa hono hôtele´, ko e talu 'enau tû'uta ko e pa'anga pê eni 'e $120 kuo 'oange 'e Dr Wong kia nautolu´ ko e pocket money pê.
"Na'e 'uluaki tufa mai 'emau taki $30, hili ha ngaahi uike pea tufa mai e taki $70 pea ki mui´ ni ne tufa mai e taki $20. Pa'anga Tonga kotoa," ko e lau ia 'a e ni'ihi ko eni´.
Na'e tukuaki'i 'e he ni'ihi ko eni´ ne 'ohofi kinautolu hili 'enau kaukau he ngaahi fo'i vai ko ia ne paaki atu 'e he nusipepa´ ni he ngaahi 'aho si'i kuo maliu atu´. Ne nau tukuaki'i foki ne konâ e kau Taileni´.
Me'apango 'oku 'ikai lava ha fetu'utaki mo Dr Wong kae pehê ki he kau Taileni´ he 'oku 'i muli 'a Dr Wong pea tapu 'a e 'a'ahi ki he hôtele´ pea 'oku toe le'ohi foki.
Kae fakatatau ki he fakamatala 'a e 'Ofisa Mo'ui na'e sio ki he tokoua ne 'ave ki Falemahaki´, L. Vaipulu, ne lavea 'a e ongo ua´ ni mei he tâ (assult), pea 'i ai e fanga ki'i lavea iiki ki he tui, nima mo e va'e´, telinga kae pehê ki he 'ulu´. Ko e ni'ihi 'oku nau felangaaki mei he ngaahi fu'u tâ ne fakahoko'aki e pamu pelesitiki.
"'Oku mau tukuaki'i 'a e fefine pule´ he na'a´ ne 'eke mai pe ko e hâ ne mau ô ai kia 'Akilisi ke lâunga he ta'evahe´. Na'a´ ne talamai 'e 'ikai ke mau lava 'o mo'ui 'i Tonga´ ni ta'ekau ai."
Kaekehe, hili e fuhu´ ne tâ leva e kau Bangladesh ki honau 'Ofisi Talafekau Lahi 'i Senee´ 'o fakahâ ki ai ko eni kuo hoko e fuhu. Ne fetu'utaki mai leva e 'ofisi ko ia´ ki Tonga´ ni.
'I ha fetu'utaki telefoni 'a e Taimi 'o Tonga´ mo e 'Ofisi e Talafekau Lahi Bangladesh 'i Senee´ ne fakahâ mei ai ko e mo'oni ne fetu'utaki ange 'a e kau Bangladesh mei Tonga´ ni pea ne nau fetu'utaki mai nautolu ki he kau "... ma'u mafai ki he hôtele´ mo e ma'u mafai 'i Tonga ni´ ke nau 'ilo 'a e tûkunga 'oku 'i ai honau kakai´.
"Ne mau fale'i foki homau kakai hena´ ke nau lâunga 'o fou he founga fakalao," ko e fakahâ ia mei he 'Ofisi e Talafekau Lahi Bangladesh 'i Senee´ ki he Taimi 'o Tonga´ .
Ka na'e 'uluaki mu'a e kau Bangladesh ia ki he Fakafofonga Fika e Kakai 'o Tongatapu´, 'Akilisi Pôhiva, pea nau toki fou ai ki he kau polisi´ he ho'atâ 'aneafi´ ai pê.
Fêfê kapau 'e a'u ki ha tûkunga fakatu'utâmaki pea fie foki e kau langa Bangladesh ia?
"Te mau lava lelei 'o fakafoki kinautolu. 'Aupito! Ko homau kakai pea te mau tokanga'i kinautolu 'o a'u pê ki hano fakafoki lelei."
Na'e pehê foki mei he 'ofisi´ ni ne nau 'osi fetu'utaki mai ki he Potungâue ki Muli 'a Tonga ni´ pea mo Dr Wong pea 'oku fakahoko e ngâue ki ai neongo 'oku te'eki ke nau ma'u ha lipooti.
Ne paaki atu foki 'e he nusipepa´ ni he ngaahi 'aho si'i kuo maliu atu´ 'a e lâunga e ni'ihi ko eni´ 'i he ta'evahe fuoloa´, 'ikai ha me'akai mo ha vai inu pea 'oku te'eki foki taki ha vai ia pe ko ha 'uhila ki he hôtele´.
Ko e kau Bangladesh 'oku nau nofo he fungavaka fakatonga hahake´ kae nofo e kau Taileni´ 'i tu'a 'i ha ki'i fale makehe ia.
Ne fai e fetu'utaki ki he Tokoni Komainitâ Polisi´, Taniela Faletau, ka ne 'ikai ma'u.
|