|
Lava e loto pule'anaga´
Lau 'a e 'Etita´
Neongo e kemipeini 'a e pule'anga´ ki mu'a 'o pehê 'oku 'ikai 'uhinga e liliu Konisitûtone´ ke tamate'i'aki e Taimi 'o Tonga´ ka 'oku 'ikai pê toe ala 'ufikaua hono fakatanga'i vale 'e he pule'anga´ 'a e nusipepa´ ni. Pea 'oku taha pê hono 'uhinga´ - kuo fu'u lahi e fakaanga fefeka 'oku 'ikai toe lava e pule'anga´ 'o fai ha tali fakapotopoto ki ai´.
Ko e ngaahi nusipepa pê eni 'oku´ ne fakaanga'i e pule'anga´ pe ngali te ne fakaanga'i e pule'anga´ 'oku ta'ofi´. Pea faka'atâ leva e ngaahi nusipepa siasi 'e 'ikai lave ki ha me'a fakapoltikale´ mo e ongo nusipepa 'oku´ na poupou kuikui ki he fa'unga lolotonga´.
Neongo e fakahâ 'e he Failêsisita Nusipepa´, 'Eseta Fusitu'a, 'oku ta'ofi 'a e Taimi 'o Tonga´ mo e Kele'a´ 'i he 'uhinga fakalao, ka 'oku ngalo 'i he Failêsisita´ ko e lao fo'ou´ ko e tumutumu ia e feinga 'a e pule'anga´ talu mei he 'aho 26 Fepueli ta'u kuo 'osi´ ke tamate'i 'a e Taimi 'o Tonga ´. Na'e 'ikai ke fakalao pea nau ofe'i ai e lao´ ke tu'u mei honau tafa'aki´ kae lava honau loto´. Ko 'ene kakato´ eni 'oku tala ai 'ehe pule'anga´ tokua ne nau fai pê ia he loto hangamâlie. 'Oku 'ikai ke toe mâ e kau taki´ he fakaaoao´. Ko e kau taki eni 'oku fakaanga'i 'e he Taimi´ 'oku nau faitu'utu'uni ke ta'ofi 'a e Taimai´ 'o takimu'a ai 'a 'Eseta Fusitu'a mo e 'api loi he mali ne toki 'osi´, mo e Minisitâ Polisi´ kae 'um'â 'a e Palêmia´.
Pea 'oku toe vangavanga 'aupito 'a e fanga ki'i 'uhinga kuo to'o hake ke fai 'aki e ta'ofi´. Ko e taha e ngaahi tukuaki'i´ ko e 'ikai 'oange ha faingamâlie 'o e pule'anga´ ke tali. 'Oku anga fêfê e kole faingamâlie 'a e pule'anga´ lolotonga ia 'oku fiu kole ha taha ke lea ki he nusipepa´ he taimi 'oku fai ki ai e fetu'utaki´?
'Ikai ngata ai´ ko e ngaahi tohi 'etita´ mo e kôlomu´ 'oku kehe ia mei he ongoongo´ (news). Ko e tohi 'etita´ mo e kolomu´ 'oku fakafaingamâlie'i ai e tokotaha faitohi´ ke ne fakahâ ene tui´ mo 'ene fakakaukau´. 'Oku lava pê ia ke kehekehe 'etau tui´. 'Oku 'ikai ko ha ongoongo ia ke 'ai 'e Paeauafi Tatafu ha'ane tohi 'etita pea u tânaki 'e au ki ai ha lau 'a e pule'anga´ - 'oku 'ikai ke pehê hono founga´. Ko e me'a ia 'a e pule'anga´ ke tali ki ai kapau 'oku nau fie tali ki ai. Kuo pule'i kaanokato 'e he pule'anga´ 'a e ongoongo´ pea mo e tau'atâina 'a e Tonga´ ke ne tala 'ene tui´, hono loto´ mo e anga 'ene 'analaiso mo fakakaukau ki ha kaveinga. Ko e fakamâlohi eni 'oku ou lau ko e tohotoho fakapolitikale 'a e totonu e mîtiaa´ mo e tangata Tonga´ ke ne tala hono loto´.
|
