Ikuna ‘e he timi toko 7 ‘a Tonga´ ‘a e fe'auhi Tailevu 7s
Fa'u ‘e ‘Ulu'alo Po'uhila

NA'E hoko hono ikuna'i ‘e he timi toko 7 ‘a Tonga´ e fe'auhi toko 7 fakata'u ‘a e kau Fisi´ ‘i Nu'usila ni ‘a ia ‘oku ‘iloa ko e Tailevu 7s ke fai ai ha fakatu'amelie ki he ‘amanaki ko ia kenau fakafofonga'i e fonua´ ki he fe'auhi Wellington 7s ‘a e Poate ‘Akapulu ‘a mamani´ ‘i Uelingatoni he uike kaha'u´.

‘I he Tokonaki kuo ‘osi´ na'e taki'i atu ‘e he faiako e timi toko 7 ‘a Tonga´, Manu Vunipola ‘ene timi´ ki he fe'auhi ni pea ne ‘ikai kenau ngaue'aki e hingoa ‘o Tonga´ ka nau ui ‘enau timi´ ko e Island Brothers. Na'a nau fakahoko ai ha fo'i tau ‘e 5 he Tokonaki´.

‘I he'enau a'u mai ki he kuata fainolo´ ne nau patoo ai mo e timi Papeliane ‘a e kau Fisi´ ne ui pe ko e Barbars. Ko e timi ni na'e va'inga mai ai e ongo fo'i ngahauoma Fisi ‘oku ‘iloa ‘i Nu'usila ni he ‘akapulu´, ‘a Rupeni Caucaunibuca ko e kapakau ‘a ‘Okalani´ pea pehee kia Fero Lasagavaibau. Ne ‘amanaki e kau Fisi´ ‘e fai me'a malie e ongo tangata ni ka ne hanga atu e ngaahi fo'i topito Tonga´ ia ‘o toutou sengai'i e ongo sitaa´ ni ‘o ‘ikai ai ke lava ha'ana me'a he Tokonaki´, kae poko'i ai pe nautolu ‘aki e kai 26 - 0. Ne a'u ki ha tu'unga ne ki'i ongo'i ‘e Caucaunibuca ia ‘oku ki'i vevela e ngaahi fo'i tekolo ‘a e kau Tonga´ pea ne iku lue ai pe ki tu'a ‘oku te'eki ke ‘osi e tau´ ia.

Kaekehe ne hoko atu e timi Tonga´ ‘o nau uipi e timi ‘a e Bay of Plenty ‘i he semifainolo´ ‘aki e kai 26 - 5 pea nau vevela'i leva e timi Marist/ St Joseph he fainolo´ ‘aki e kai 31 - 10.

Na'e ma'u ai ‘e he timi Tonga´ e ipu´ mo e $2,500. Ne hu lelei mai foki e fo'i seniti ko ‘eni´ ‘o kau ia he tokoni ki he teuteu ‘a e fanau´ ‘a ia ko e lava ‘eni e uike ‘e 2 ‘enau teuteu ‘i Nu'usila ni.

Na'e pehee ‘e Manu na'e tufa atu e taki $100 ‘a e kau va'inga´ pea ko e toenga´ ‘oku tuku ia ke kumi'aki ha vala e timi´.

‘I hono faka'eke'eke ‘a Manu´ na'a ne pehee ‘oku ne fu'u falala ‘aupito ki he timi ko ‘eni´ he ‘oku kehe ia mei he timi na'e ‘alu mo ia he ta'u kuo ‘osi´ ki he Wellington 7s.

“'Oku fitiange e timi ko ‘eni´ pea toe mateuteu ‘aupito,” ko e lau ia ‘a Manu´. Na'a ne pehee ko e ola lelei ‘eni e fe'auhi ki he ipu ‘a Lavengamalie´ he na'e teuteu lahi e ngaahi timi´ ki he fe'auhi ni pea ko ‘ene ‘osi pe ‘eni e fe'auhi ko ia´ pea nau folau mai ai pe he ‘oku mahino ‘a e kei fiti ‘a e tamaiki´ pea toe faingofuaange ki he'ene ngaue´. Ko ‘ene me'a pe ‘oku fai he taimi ni ko hono fafanga pe e tamaiki´ ‘aki e ngaahi founga mo e palani va'inga kenau ngaue ‘aki´.

‘Oku mahu'inga foki e fe'auhi toko 7 ko ‘eni ‘i Uelingatoni´ he ko e faingamalie faka'osi ia ‘o Tonga ke puka hano sea ki he fe'auhi ki he ipu ‘a mamani he toko 7 ‘a ia ‘e fakahoko he ta'u fo'ou´. ‘I he fe'auhi ni ‘oku kau hifo ki ai ‘a Cook Is, Niue, Papua Niukini pea mo Tonga pea ko e ‘osi ko ia ‘a e fe'auhi ni kohai ‘e ma'olunga taha ‘ene poini´ he timi ‘e 4 ko ‘eni´ ko ia ia ‘e hu ki he tau'i e ipu ‘a mamani´.

“'A ia ko ‘emau taketi´ ia kemau hanga ‘o sila'i ha sea ‘o Tonga ki he ipu ‘a mamani´,” ko Manu ia.

‘E hili e fe'auhi ‘i Uelingatoni´ ‘e hoko atu e timi´ ki LA ‘Amelika ki he fe'auhi toko 7 ai ‘i he ‘aho 14 mo e 15 ‘o Fepueli´. Na'e pehee ‘e Manu ko ‘enau feinga´ kenau a'u ki ha tu'unga ma'olunga ke lava ai kenau kau ki he fe'auhi toko 7 kotoa pe ‘a e Poate ‘Akapulu ‘a mamani´. Ko e ki'i matapa ‘eni ‘oku ava mai´ pea tenau fai honau leleitaha´.

Ko e timi´ ‘oku nau nofo taha pe he holo e ‘api siasi Metotisi ‘o Onehunga´, pea ko honau tauhi´ ‘oku meimei fai pe ia ‘e he siasi´. Taimi tatau ‘oku nau fakahoko pe ha ngaahi feinga pa'anga holo ke fua'aki ‘enau fakamole´.

Ko e timi ni ko e toko 9 mei Tonga , toko 2 mei Nu'usila ni pea tokotaha leva mei Fisi. ‘A ia ko Tevita Fifita (kapiteni´), Sitaleki Mafile'o (Kapiteni ‘a Fasi´), Vahanoa Faleovalu (Kapiteni ‘a Vaini), Sefa Vaka, Sikuti Vunipola, Vaea Poteki, Sila Va'enuku (Kapiteni e Toa ko Ma'afu´), Sione Langatau (Kapiteni ‘a Sopu´) mo Kahea Tu'akoi. Mei Nu'usila ni ko Stanley Afeaki mo Tevita Tu'ifua pea ko Kiniconi Bakewa leva mei Fisi.

Na'e pehee ‘e Manu ‘oku ne faka'amu ‘e lava mai e ngaahi kalapu kava Tonga ‘o e ngaahi kolo e fanau va'inga´ ni ‘o fai ha tokoni ma'a e kau va'inga´. Pea ko e po Falaite ko ‘eni´ ‘e fakahoko ai ‘enau hulohula feinga pa'anga ‘i he Lepuha Niteclub pea ‘oku fakaafe'i ki ai e Tonga kotoa ke tokoni'i e timi´.