|
Kohai nai 'e faiako e 'Ikale Tahi?
Fa'u 'e Tevita K. Takitaki
NUKU'ALOFA- Neongo 'e toki mahino 'a e faiako ma'ae 'Ikale Tahí 'i he uike faka'osi 'o e mahina ni hili hano faka'eke'eke kinautolu 'e he kau memipa 'o e Poate 'Akapulu 'Iunioni 'a Tongá ka 'i he fili 'a e kakaí 'oku 'ikai toe hanga kehe ha taha ia meia Viliami 'Ofahengâue.
Kuopau foki ke fili mo e tokoni faiako pea 'i he tokoní 'oku takimu'a hake ai 'a e tangata'eiki 'a Pita 'Alatiní, Malakai 'Alatini mei Nu'usila.
'E ongo'i ange pe 'e he Tongá 'a e Tongá pea mahalo ko ha fuofua taimi 'eni ke tohi mai ai ki he lakanga faiakó ha kau tangata 'oku tau sio atu tenau 'ofa mo fai fakamaatoato 'i he lakanga ni ke fiefia ai 'a e kau mamahi'i 'akapulu 'o e fonuá.
Kuo 'osi atu 'a e taimi aleapau 'o Jim Love pea na'e a'u ai e 'akapulú 'i Tonga ni ki ha tu'unga ma'ulalo mo'oni ka 'i he faiako 'e fili 'e he Poate´ ko ha ngâue lahi tene faí ke feinga'i ke kake ki 'olunga 'a e 'akapulú.
Ko e toko nima 'oku tohi ki he lakanga faiako 'a e 'Ikale Tahí 'a ia ko Viliami 'Ofahêngâue mei Siapani, Rudi Kâpeli mo Malakai 'Alatini mei Nu'usila pea mo Tukua Tonga mo Fe'ao Vakatâ mei Tonga ni.
Mahalo ko e fuofua taimi 'eni ke tohi mai ai 'a Viliami 'Ofahengâue ki he lakanga ni ka ko e fehu'í pe 'e tali fiemâlie 'eni 'e he Poate 'Akapulu 'Iunioni 'a Tongá pe 'ikai.
'Oku tau fakamâlô ki he faifaiange pea afea 'a e loto 'o e tangata ni ke tohi kole mai ki he lakanga faiakó ka 'i he taimi tatau 'oku 'i ai 'a e fokotu'utu'u fo'ou 'oku tokanga kiai 'a Viliami kapau tene ma'u 'a e faingamâlie ko 'ení.
'I hano faka'eke'eke 'o e tangata ni 'e he ongoongo sipoti 'o e nusipepa ni na'a ne fakahâ 'ene loto fiemâlie kapau 'e fili ia 'e he Poaté ki he lakanga faiakó ka ki ha'ane toe va'inga ma'ae 'Ikale Tahí kuo tomui.
Na'a ne fakahâ ko e 'akapulú ke fiefia pea ke fokotu'u ha taumu'a kae ifo 'a e 'akapulú pea ko e ni'ihi tenau fai 'osikiavelengá tenau 'ilo pe 'e kinautolu hono leleí pea ko kinautolu 'oku fakapikopiko mo 'ai'ainoa'ia pea 'e 'ikai pe hoko 'a e taumu'a ia 'oku feinga kiai.
'' Ko e va'inga 'akapulú he kuonga ko 'eni´ ke 'i ai hano taumu'a 'o hangê ko e taumu'a 'a e kau va'inga fakalotofonuá ke nau a'u ki he 'Ikale Tahí pea kapau 'e fili pe 'a e 'Ikale Tahí ia mei muli pea 'oku li'ekina leva 'a e taumu'a ia 'a e tamasi'i va'inga fakalotofonuá'', ko e fakahâ ia 'e Viliami.
Na'a ne pehê ko e fe'auhi 'a Lavengamâlié 'oku va'inga fie va'inga 'a e tamasi'i 'akapulú he 'oku ne 'ilo ko e taumu'a 'o e fe'auhi ko 'ení ko e pa'anga pea kuo pau ke fakapale'i ia kapau 'e ikuna 'ene timí.
Kaekehe 'oku kei vikia 'e Viliami 'a e sino fefeka 'a e kau Tongá ka 'oku totonu ke nau fononga fakataha mo e ngaahi tekinolosia 'o e va'inga 'akapulú 'a ia kuo 'alu ai 'a e ngaahi fonua 'iloa 'i he 'akapulú.
Fekau'aki mo e kau va'inga fakalotofonuá na'a ne vikiviki'i 'a e lelei 'a e tu'unga kuo a'u kiai 'a e kau va'inga fakalotofonuá ka 'i he taimi tatau 'oku 'ikai a'u honau le'ó ki he komití he kuo 'osi mâau pe 'a e fili ia 'a e faiako ki he 'Ikale Tahí.
Na'e 'ohovale lahi foki 'a Viliami 'i hono fua fakataha 'e he faiako mâlôlô, Jim Love 'a e lakanga faiako´ mo e faifili´ 'i he taimi tatau ka na'a ne fakahâ na'e lahi pe 'a e tamaiki lelei ia na'e totonu ke fili ki he 'Ikale Tahí ka 'i he mafai na'e 'oange 'e he Poaté kia Jim na'a ne 'ai'ai noa'ia'aki 'a e mafai ko ia´.
'' Ko e timi 'a Tonga ni 'oku nau fakafalala ki honau sino malohí pea nau va'inga tau sino ka 'oku totonu ke tau muimui ofi ki he founga va'inga kuo a'u kiai 'a Ingilani, 'Aositelelia mo Nu'usilá pea 'e si'i ange ai 'a e lavelavea 'a e tamaiki va'ingá'', ko 'ene fakamatala ia.
'Oku lolotonga faiako mo va'inga 'a Viliami 'i he kautaha 'iloa 'i Siapani ko e Kubota ka 'i he taimi tatau 'oku ne loto fiefia ke ne foki 'o faiako ma'a hono fonuá.
Kaekehe 'i he toenga 'o e ngaahi lakanga ki he ngaahi timi 'a Tongá kuo 'osi mâau ia 'a ia 'i he faiako 'o e Tonga A ko Sione Fetuani pea tokoni kiai 'a Maka Kefu.
'I he U21 'oku faiako ai 'a Fred Wolfgramm pea tokoni faiako 'a Fatuimoana Langilangi. 'I he timi toko 7 'oku kei faiako pe ai 'a Manu Vunipola, pule 'a Toketâ 'Amanaki Fakakovi pea faifakamalohisino 'a Suliasi Vivili.
'I he timi U19 'a ia 'oku nau teu kau atu ki he tau'i 'a e Ipu 'a Mamaní 'i Saute 'Afiliká 'oku faiako ai 'a Vaitâ Ueleni, pule 'a Tu'amelie Fâaitu'a pea fai fakamalohisino 'a Semisi Fonua.
'Oku tau 'amanaki ki ha fili fakapotopoto 'e fai 'e he Poate hei'ilo na'a fakafoki hake 'a e tu'unga 'o e 'akapulú 'i Tonga ni ki ha tu'unga 'oku fakafiemâlie angé.
|
