HomeNews ArchiveSports NewsSubscriptionsKele'a NewsImages

Fetuukuaki ‘a Clive mo Pesi
Fa’u ‘e Taina Kami Enoka

Kuo ma’u ha tohi mei he Palêmia Le’ole’o, Clive Edwards, ke fakatonutonu ‘a e ongoongo na’e ‘ulu’i tohi ‘aki e “Loi ‘a e Palêmia Le’ole’o,” ‘i he Taimi ‘o Tonga ‘o Tisema ‘aho 5.

Ko e tohi na’e fakatu’asila ki he faiongoongo ko eni, pea na’e fa’u ia ‘i he ‘aho 10 ‘o Tisema ‘i he ‘ulu’i tohi ‘a e Palêmia.

Ko e fakamatala na’e pulusi ‘i Tisema ‘aho 5, ‘oku felâve’i ia mo hono faka’ikai’i ‘e he sea ‘a e Kosilio ‘o e Ngaahi Kautaha Faiongongo ‘o Tonga, Pesi Fonua, ‘a e lau ‘a e Palêmia Le’ole’o´, Clive Edwards, ‘o pehê na’e fa’u ‘e Pesi e Lâo ki he Ngaahi Nusipepa, fakataha mo e kautaha faiongoongo ‘o Tonga kuo fakapekia. (TMA). Ko e fakamatala ‘a Clive na’e hâ ‘i he ongoongo ‘a e Kautaha Ongoongo ‘o e Pasifiki, (PINA). Ka na’e pehê ‘e Pesi ia na’e kole ia ‘e he Kômiti Lao´ ke ‘alu ange, pea na’a ne ‘oange ki he kômiti´ ha la’i tatau ‘o e ‘Efika Fakafaiongongo ‘a e Kautaha Ongongo kuo fakapekia (TMA).

Kaekehe ‘i he tohi ‘a e Palêmia Le’ole’o´, na’a ne fokotu’u ai ke fakalelei’i ‘a e me’a ni ‘i he vave taha´ ‘i he founga fakapotopoto. Pea ka ‘ikai fakatonutonu ‘a e me’a ni, ‘e hoko atu ki ha fakatonutonu kehe.

Na’a ne ‘omai mo e ngaahi tohi mei he Sekelitali ‘o e Komiti Lao´ Lepaola Bloomfield mo e Sôlisita Seniale´, ‘Alisi Taumoepeau, ke fakamo’oni’i ‘aki ‘a e kau ‘a Pesi ki he fakataha ni, pea na’e kau ‘a e ngaahi tokoni ‘a Pesi´ ki hono fakakaukau’i mo hono fa’u ‘a e ngaahi lâo´. Pea ‘i he tohi ‘a Lepaola´ ‘oku hâ ai ‘a e ma’u vahe ‘a Pesi ki he’ene kau ki he ngaahi fakataha´, ‘a ia na’e fakahoko ‘i Me ‘aho 26, ki he ‘aho 29.

‘Oku a’u mai ki he ‘aho ni, mo e kei tu’u ai pe ‘a Pesi ‘i hono faka’ikai’i ‘a e lau ‘a e Palemia Le’ole’o´ ‘o pehê na’a ne tokoni ki hono fa’u e Lâo ki he Ngaahi Nusipepa´, 2003. Pea ‘i he Televisione Tonga´ ‘i he uike kuo ‘osi´ na’a ne kei faka’ikai’i pe.

Na’e fai e feinga ‘a e Taimi ‘o Tonga´ ki he Palêmia Le’ole’o´ ke ‘omai e la’i tatau ‘a e mîniti ‘a e fakataha ‘a e na’e pehee ne kau ai ‘a Pesi´, pea na’e pehê ‘e he Sekelitali ‘a Clive ke fai’aki pe ‘a e ngaahi fakamo’oni na’e ‘osi ‘omai´.

Na’e ‘omai fakataha mo ‘ene tohi´ ‘a e tatau ‘o e tohi ki a Pesi Fonua, ‘o fakaiikiiki ‘a e ngaahi fakataha na’e kau ki ai´ mo e ngaahi me’a na’e poupou ki ai´. ‘Oku pehê ‘e Clive na’e toki fetongi ‘a e fakakaukau ‘a Pesi´ hili hono ‘ave ‘e he Pule’anga´ ‘a e lao Fakaangaanga ki he Nusipepa´ ki he Fale Alea.

“ Kapau na’e pehê ‘e Pesi Fonua na’e kamata mei ai ‘ene fakafepaki’i ‘a e ‘uu lao´, ‘e mo’oni ia. ‘Oku ‘ikai ke mo’oni ‘ene pehê ‘oku ta’emo’oni ‘a e lave kiate ia ‘i he ongoongo felâve’i pea mo ‘ene kau ki he ngaahi fakataha ‘a e Kômiti Si’i Fa’u Lao´ pea mo e Kômiti Lao ‘a e Pule’anga´. Na’e ‘i ai ‘ene tokoni lelei mo falala’anga ‘i he ‘uu fakataha ko ia´,” ko e lau ia ‘a Clive.

Fakatatau ki he tohi ‘a Clive ki a Pesi, na’a ne pehê ‘i he ‘aho 28 ‘o Me, na’a ke toe kau ki he ongo fakataha ‘a e Kômiti Lao´. Pea koe‘uhi´ ko ho’o ngaahi fakamatala na’a ke fai felâve’i mo e ‘Efika Fakafaiongongo´, na’e toe fakafoki ai ‘a e Konga 11 ‘o e Lao´ ki he ‘Ofisi Lao´ ke fa’u fo’ou.

“ Ko e tokoni lahi eni na’a´ ke fai´,” ko e lau ia ‘a Clive ki a Pesi. “ Oku ou ‘ilo kuo liliu ho’o fakakaukau´ mo e poupou´...ka ‘oku ‘ikai ke hanga ai heni ‘o liliu ‘a ho’o fakakaukau´ pea mo e tokoni ki he ‘Ofisi Lao´ pea toe kau ki he ngaahi fakataha ‘o e Komiti Lâo´.”

Kaekehe, kuo mahino na’e kau ‘a Pesi Fonua ki he ngaahi fakataha’anga´ ni, pea na’e ‘ikai pe ke ne faka’ikai’i eni. Ka kapau te te kau ki ha fakataha ‘a e Pule’anga´, ‘oku ‘uhinga ia ‘oku te poupou’i ‘a e ngaahi kaveinga ‘o e fakataha? Ko e mo’oni´ ‘e toki ma’u ia ‘i he mîniti ‘o e ngaahi fakataha’anga ni.

Sign up to get Planet Tonga news updates including notification when Taimi Tonga news summary page gets updated:
Your email:
Note: Click on the Subscribe button instead of pressing Enter if you encounter errors.


Home | News Archives | Sports News | Subscriptions | Images

Designed and Hosted by

Other News
-‘Io ne ‘i ai e aleapau - Laki Niu
Fa’u ‘e ‘Ulu’alo Po’uhila

- Fakamanatu ta‘u 40 ‘o e ‘Apiako ‘Atenisi´
- Vahenga ngaue fo‘ou ‘a Papatoetoe
- Fakafisi ‘a e Pule ‘o e Royal Tongan Airlines ‘i ‘Aositelêliá
Fa’u ‘e Taina Kami Enoka

- ‘Oku ‘ikai ko ha lao ‘a e lao ta’etotonu´
Kolomu ‘a Kalafi Moala

- Ikuna ‘e Maryan Lomu e fe‘auhi Face of Tonga
fa’u ‘e Manu Manuofetoa

- Liliu ‘a Hufangalupe ki he senita ma‘ae to‘utupu´
- Ngali ma‘u pê ha kilisimasi e kau tô hina ‘a e Ha‘amo´
- Toloi hopo ‘Etita ‘o e Taimi ‘o Tonga´ mo Halahingano ki he 2005
- Fakanofo Pâtele ‘a e toko fitu
- Kamata ngaue ‘a e Kosilio Launga fakafaiongoongo
Fa’u ‘e Taina Kami Enoka

- Toloi ‘a e hopo ‘a ‘Etuate Lavulavu´ ‘i ‘Amelika
- Fu’u lahi e fakaoli´ ‘i Tonga
- Fetuukuaki ‘a Clive mo Pesi
Fa’u ‘e Taina Kami Enoka

- ‘E lâunga’i Tonga ki he European Union
fa’u ‘e Mâteni Tapueluelu

- Fuofua Tonga ke mata‘itohi MA he ako ki he mala‘e e Misiume´ mo e Tukufakaholo
- Mâvae mo hono famili´ ko ‘ene kengi´
fa’u ‘e Manu Manuofetoa

- ‘I ai pe ‘amanaki
Fa’u ‘e ‘Ulu’alo Po’uhila

- Fiema‘u e $15.2 miliona ki he Royal Tongan
Fa’u ‘e ‘Ulu’alo Po’uhila

- Totongi tukuhau pe e Tu‘i ‘o Pilitânia´
All Rights Reserved 2003. http://www.planet-tonga.com/tongatimes